কামৰূপ জিলাৰ উপায়ুক্ত মাননীয় কৈলাশ কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়াৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰ

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী : জেপুলিন দাস, খণ্ড সমল ব্যক্তি , ৰামপুৰ শিক্ষা খণ্ড, কাৰিকৰী সহায়ক : ভাস্কৰজ্যোতি দাস, সহকাৰী শিক্ষক সনাতন বালিকা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়

প্ৰশাসন বিভাগ হৈছে এটা সংগঠনৰ বাবে মেৰুদণ্ড স্বৰূপ। এজন দক্ষ প্ৰশাসক হ'ল এখন ৰাষ্ট্ৰৰ বাবে এক সম্পদ। তেনে এজন দক্ষ প্ৰশাসকে সংগঠন এটাৰ বিভিন্ন বিভাগৰ মাজৰ সংযোগ আৰু তথ্যৰ মসৃণ প্ৰবাহ নিশ্চিত কৰে। এক কাৰ্যকৰী প্ৰশাসন অবিহনে, এটা সংগঠন পেছাদাৰী আৰু মসৃণভাৱে চলোৱা সম্ভৱ নহয়।

কামৰূপ জিলাৰ শিক্ষাখণ্ডৰ লগত জিলাখনৰ উপায়ুক্ত মাননীয় শ্ৰীকৈলাশ কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া যোৱা কেবাটাও বছৰ ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত হৈ আছে। সেয়েহে, 'গুৰু ৰ্বাতা' পৰিয়ালৰ তৰফৰ পৰা এইবেলি সাক্ষাৎ শিতানৰ বাবে কামৰূপ জিলাৰ জিলা আচঁনি বিষয়া ( শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ) মাননীয়া সংগীতা গোস্বামী বাইদেউৰ তত্ববধানত এটি সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আমি মাননীয় শ্ৰীকৈলাশ কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়াৰ কাষ চাপিছিলোঁ। সমগ্ৰ শিক্ষা কামৰূপ আৰু 'গুৰু ৰ্বাতা' পৰিয়ালৰ সমূহ সদস্যবৃন্দৰ তৰফৰ পৰা এখনি ফুলাম গামোচা আৰু এথোপা ফুলেৰে সাক্ষাৎ শিতানলৈ স্বাগতম জনাই সাক্ষাৎ গ্ৰহণ অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি কৰা হয়। সাক্ষাৎকাৰৰ লিখিত ৰূপ তলত প্ৰকাশ কৰা হল ।

Sakhyat

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী: কামৰূপ জিলাৰ উপায়ুক্তৰূপে আপুনি যোৱা কেবাটাও বছৰ জিলা খনৰ শিক্ষাখণ্ডৰ লগত ওতঃপ্ৰোত ভাৱে জড়িত হৈ আছে। শিক্ষাখণ্ডৰ লগত জড়িত বিভিন্ন কাৰ্যসূচীত আপোনাৰ অংশগ্ৰহণে কাৰ্যসূচী সমূহৰ সৌষ্ঠৱ বঢ়োৱাৰ লগতে আপোনাৰ বহুমূলীয়া দিহা-পৰামৰ্শই জিলাখনক শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰ খনত আগুৱাই যোৱাৰ পথত অৰিহণা যোগাইছে। সমগ্ৰ শিক্ষা কামৰূপ ইয়াৰ বাবে আপোনাৰ ওচৰত চিৰ কৃতজ্ঞ। প্ৰথমে আপোনাৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ কিছু কথা যেনে, আপোনাৰ জন্মন্থান আৰু ক'ত, কেনেদৰে শিক্ষাগ্ৰহণ কৰিলে আদিৰ বিষয়ে চমুকৈ জানিব বিচাৰিম।

কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া: মোৰ জন্ম চেন্নাইত , কিন্তু কেৰেলা এল্লেপী নামৰ ঠাই এখনত মই জীৱন প্ৰথম দহ বছৰ কাল কটাইছিলো। কেৰেলাৰ এল্লেপী নামৰ ঠাইখনক আজিৰ তাৰিখত 'Venice of East' বুলি জনা যায়। বৰ্তমান কেৰেলাৰ পৰ্যটনৰ এল্লেপী এক মূখ্য আকৰ্ষণ। ইয়াৰ পিছত পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে তামিলনাডুৰ কয়ম্বতুৰলৈ মই যাওঁ। কয়ম্বতুৰতে মই ইঞ্জিনিয়াৰিং লৈ শিক্ষাগ্ৰহণ কৰি দিল্লী লৈ যাওঁ । দিল্লীত মই দুবছৰ কাল থাকোঁ আৰু MBA ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰোঁ। ইয়াৰ পিছত মই প্ৰায় ছয় বছৰকাল IBM নামৰ এক আন্ত:ৰাষ্ট্ৰীয় কোম্পানীত চাকৰি কৰোঁ, আৰু সেই চাকৰি সূত্ৰে দেশ-বিদেশ ভ্ৰমণ আৰু অভিজ্ঞতা লাভৰ সুবিধা লাভ কৰোঁ। ইয়াৰ পিছত ২০১৩ চনত মই সৰ্বভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাত যোগদান কৰোঁ।

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী: আপোনাৰ ৰাজ্যখনৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ লগত বৰ্তমান অসমৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ কিবা সাদৃশ্য বা পাৰ্থক্য দেখা পাইছে নেকি?

কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া: দুয়োখন ৰাজ্যৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ মাজত বহুখিনি মিল থকাৰ লগতে বহুখিনি পাৰ্থক্যও আছে। তামিলনাডুৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ ইতিহাস যঠেষ্ট পুৰণি। ই ব্ৰিটিছ আমলৰ মাদ্ৰাচ প্ৰেচিডেঞ্চিৰ এটা অংশ আছিল। বৃটিছ চৰকাৰৰ দিনতে তামিলনাডুত কেইবাখনো বিখ্যাত বিশ্বিবিদ্যালয় স্থাপিত হয়। স্বাধীনোত্তৰ কালটো কেবাটাও সামাজিক জাগৰণ তামিলনাডুত হয় যেনে- Dravidian movement, self-righteous movement আদি। শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তামিলনাডুত কেইবাখনো নতুন আঁচনি গ্ৰহণ কৰা হৈছিলে। মধ্যাহ্ন ভোজন আঁচনিৰ বাটকটীয়া তামিলনাডু ৰাজ্য। সেইসময়ৰ মুখ্যমন্ত্ৰীসকলে অনুভৱ কৰিছিল যে লৰা-ছোৱালীসকল তেওঁলোকৰ অতি নিম্ন আৰ্থিক অৱস্থাৰ বাবে বিদ্যালয় লৈ আহিবলৈ ইচ্ছুক নহয়, কিন্তু বিদ্যালয়ত ভোজনৰ ব্যৱস্থা কৰিলে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল নিয়মী়য়াভাৱে উপস্থিত থাকে। পিতৃ-মাতৃসকলেও তেওঁলোকৰ সন্তানৰ খাদ্যৰ অভাৱ পূৰাবলৈয়ে লৰা-ছোৱালীবোৰক বিদ্যালয়লৈ পঠিয়াব ধৰিলে। আৰু তেনেকৈ এটা সময়ত এইটো এটা ৰাষ্ট্ৰীয় আঁচনিৰ ৰূপ পায়। এনেকুৱা বহুতবোৰ অভিনৱ আঁচনি তামিলনাডুৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ আতিজৰে পৰা গ্ৰহণ কৰি থকা হৈ আহিছে।

Sakhyat

আন এটা সামঞ্জস্য মোৰ দৃষ্টিগোচৰ হৈছে যে অসমটো তামিলনাডুৰ community lead school আছে। অসমৰ বহু বিদ্যালয় প্ৰথমে এখন গাওঁ বা একোটা অঞ্চলৰ ৰাইজৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত পৰৱৰ্তী কালত প্ৰাদেশিকৰণ কৰা হৈছে। কিন্তু কিছুমান পাৰ্থক্য থকা বুলিও মই ভাবোঁ, বিশেষকৈ উচ্চ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পাৰ্থক্য আছে। তামিলনাডু অতীতৰে পৰা এখন উদ্যোগিক চহৰ আৰু স্বাধীনোত্তৰ কালচোৱাত তাত উদ্যোগীকৰণ আৰু বৃদ্ধি পাইছে। অসমত উচ্চ শিক্ষাত প্ৰায় ৮০% কলা শাখা পচন্দ কৰে , কিন্তু তামিলনাডু বা দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰাজ্যসমূহ তাৰ একেবাৰে বিপৰীত। সেই ৰাজ্যবোৰত বিজ্ঞান শাখাহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ প্ৰথম পচন্দ। উদ্যোগীকৰণৰ প্ৰভাব এই ক্ষেত্ৰত সুস্পষ্ট। মহাবিদ্যালয়সমূহটো অসমত য'ত কলা শাখাত আসন বেছি তেনে ক্ষেত্ৰত তামিলনাডুত ৬০-৭০% আসন অভিযান্ত্ৰিক শাখাত আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান শাখাটো তেনেকৈ যথেষ্ট সংখ্যক আসন থকা দেখা যায়। তামিলনাডুৰ প্ৰায় প্ৰতি জিলাতে একোখন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ আছে। এইটো এটা বৃহৎ পাৰ্থক্য বুলি মই ভাবোঁ। শেহতীয়াকৈ অসমটো কেবাখনো চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ কথা অসম চৰকাৰে ঘোষণা কৰিছে। গতিকে অতি শুনকালে অসমটো কলাৰ পৰা বিজ্ঞান শাখালৈ সোঁতৰ পৰিৱৰ্তন আমি নিশ্চয় দেখিবলৈ পাম।

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী: আপুনি যিহেতু কামৰূপ জিলাৰ শিক্ষাক্ষেত্ৰখনৰ লগত বিশেষভাৱে জড়িত হৈ আছে, বিগত বছৰকেইটাত শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰখনত কিবা যোগাত্মক পৰিবৰ্তন আপুনি দেখা পাইছেনে?

কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া: কামৰূপক 'educational capital of Assam' বুলি কব পাৰি। উচ্চ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত 'educational capital of North East' নহয় বৰং 'educational capital of India' বুলিয়ে কব পাৰোঁ। মন কৰিলে দেখিব যে সমগ্র ভাৰতবৰ্ষত এনে কোনো জিলা নাই যত IIT আৰু AIIMS একেখন জিলাত আছে। লগতে National Law University and Judicial Academy, National Institute of Pharmaceutical Education and Research Guwahati, Indian Institute of Information Technology Guwahati ও আছে। IIM বাদে আন সকলো উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰতষ্ঠান কামৰূপত আছে। উচ্চ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াত যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে যদিও প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক স্তৰত এতিয়াও কৰণীয় বহুখিনি বাকী আছে যেনে-বিদ্যালয়সমূহৰ আন্তঃগাঁথনিৰ পুনৰনিৰ্মাণ, পৰ্যাপ্ত শিক্ষকৰ অভাবৰ সমস্যা আদি দূৰ কৰা, আদি ।

শেহতীয়াকৈ কামৰূপৰ জিলাৰ শিক্ষা বিভাগৰ পৰা এই ক্ষেত্ৰত এক অতি প্ৰশংসনীয় পদক্ষেপ হাতত লোৱা হয়। গোহালক'না নামৰ গাৰো জনজাতিমূলীয় অঞ্চল এটাৰ গাৰো মাধ্যমৰ বিদ্যালয়সমূহৰ শিক্ষকৰ অভাব পুৰাবলৈ অঞ্চলটোৰ যোগ্য পাৰ্থীসকলক TET পৰীক্ষাৰ বাবে কামৰূপ জিলাৰ প্ৰাথমিক শিক্ষা বিষয়া ও মিছন সমন্বয়ক আৰু বিদ্যালয়সমূহৰ পৰিদৰ্শক শ্ৰীঅপূৰ্ব ঠাকুৰীয়াৰ নেতৃত্বত এক প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাত মুঠ ১৩ জন প্ৰাৰ্থী উৰ্ত্তীন হয় । অঞ্চলটোৰ শিক্ষকৰ সমস্যাৰ অন্ত পেলোৱাৰ এইটো এটা এক শলাবলগীয়া প্ৰচেষ্টা হাতত লোৱা দেখা গৈছে। এইটো গহালকনা মডেল বুলি আমি কব পাৰোঁ। এনেধৰণৰ বহুধৰণৰ নতুন নতুন পদক্ষেপ জিলাখনত গ্ৰহণ কৰি থকা হৈছে। এই পদক্ষেপসমূহে অতি শীঘ্ৰে জিলাখনৰ শৈক্ষিক দিশত যোগাত্মক পৰিৱৰ্তন আনিব বুলি মই আশাবাদী।

Sakhyat

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী: আপুনি এজন সৰ্বভাৰতীয় অসামৰিক সেৱাৰ প্ৰশাসনিক বিষয়া। সৰ্বভাৰতীয় সেৱাৰ বাবে অনুষ্ঠিত বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাসমূহত আমাৰ অসমৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে আশানুৰূপ ফল লাভ কৰা দেখা নাযায়। ইয়াৰ কাৰণসমূহ আপুনি কি বুলি ভাৱে? লগতে কেনেধৰণৰ প্ৰস্তুতিয়ে শিক্ষাৰ্থীসকলক আশানুৰূপ ফল লাভ কৰাত সহায়ক হ'ব বুলি আপুনি ভাৱে?

কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া: সৰ্বভাৰতীয় অসামৰিক সেৱাৰ পৰীক্ষাসমূহত আজিৰ পৰা ২০ বছৰ মান আগতে বিজ্ঞান শাখাৰ প্ৰাৰ্থীত কৈ কলা শাখাৰ প্ৰাৰ্থী অধিক দেখা গৈছিল। সৰ্বভাৰতীয় প্ৰেক্ষাপটত চাবলৈ গলে প্ৰায় ৮০% প্ৰাৰ্থী কলা শাখাৰ হোৱাৰ বিপৰতে চিকিৎসা বা অভিযান্ত্ৰিক বিভাগৰ প্ৰাৰ্থী বহু কম আছিল। কিন্তু বৰ্তমান পৰিস্থিতিত ইয়াৰ এক সম্পূৰ্ণ বিপৰীত ছবি দেখিবলৈ পোৱা যায়। বৰ্তমান প্ৰায় ৮০% বিজ্ঞান শাখাৰ হোৱাৰ বিপৰীতে ২০% কলা শাখাৰ। আৰু এই পৰিবৰ্তন সম্পূৰ্ণ ভাৰতবৰ্ষততে পৰিলক্ষিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ এনে পৰীক্ষাসমূহৰ বৰ্তমান আৰ্হিৰ পৰিৱৰ্তন হোৱাৰ লগতে প্ৰাৰ্থীসকলৰ চিন্তা ধাৰা আৰু মানসিকতাৰো পৰিৱৰ্তন হৈছে । তথ্যসমৃদ্ধ জ্ঞানতকৈ বিশ্লেষণাত্মক চিন্তাৰ গুৰুত্ব বৰ্তমান এনে পৰীক্ষাসমূহত অধিক দিয়া দেখা যায়। সেই পৰিবৰ্তন এতিয়ালৈ অসমত অহা নাই যাৰ ফলত আমি সৰ্বভাৰতীয় পৰীক্ষাসমূহত আমাৰ অসমৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে আশানুৰূপ ফল লাভ কৰা দেখা নাপাওঁ। এইক্ষেত্ৰত সৰ্বভাৰতীয় অনুপাতৰ লগত অসমৰ অনুপাতৰ মিল হলেহে আমি আশানুৰূপ ফল লাভ কৰিব পাৰিম।

দ্বিতীয় কাৰণটো হ'ল, UPSC আদিৰ নিছিনা পৰীক্ষাসমূহত সফল হ'বলৈ দৃহ সংকল্প, নেৰানেপেৰা প্ৰচেষ্টা কৰি যোৱাৰ মানসিকতা আৰু এটা পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। কেই মাহমানৰ প্ৰচেষ্টাৰে এনেবোৰ পৰীক্ষাত সফল হব নোৱাৰি। কমেও ডেৰ-দুই বছৰৰ কঠিন পৰিশ্ৰমৰ প্ৰয়োজন হয়। দিল্লী, হায়দৰাবাদ, মুম্বাই আদিৰ নিচিনা ডাঙৰ চহৰবোৰত সেই পৰিবেশ আৰু প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা আছে। দলীয়ভাৱে লোৱা প্ৰশিক্ষণসমূহত পৰিবেশৰ লগতে অনুপ্ৰেৰণাও যথেষ্ট পোৱা যায়। সেই পিনৰ পৰাও ডাঙৰ চহৰৰ প্ৰাৰ্থীসকলৰ এটা সুবিধা আছে। কিন্তু ক'ভিডৰ পৰবৰ্তী কালছোৱাত এইক্ষেত্ৰত কিছু পৰিৱৰ্তন হৈছে। বৰ্তমান সকলোবোৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু তথ্য ইণ্টাৰনেটৰ মাধ্যমেৰে লাভ কৰিব পৰা হোৱাৰ পৰা এই ক্ষেত্ৰত সৰু আৰু ডাঙৰ চহৰৰ পাৰ্থক্য হ্ৰাস পাইছে। যদিও অনুপ্ৰেৰণাৰ দিশৰ পৰা চাবলৈ গলে এটিয়াও দলীয়ভাৱে লোৱা বাস্তব প্ৰশিক্ষণৰ গুৰুত্ব আছে। অসমৰ পৰাও বহু পার্থি ইতিমধ্যে সফল হৈছে আৰু মই ভাঁবো ভবিষ্যতে আৰু সফলতা লাভ কৰিব।

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী: বৰ্তমান পৰিস্থিতিত অ'নলাইন শিক্ষাৰ গুৰুত্ব কিমান বৃদ্ধি পাইছে বুলি আপুনি ভাৱে?

কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া: এইক্ষেত্ৰত শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ যথেষ্ট ৰূপান্তৰ ঘটা বুলি ক'ব পাৰি। দুবছৰ আগলৈ আমাৰ জিলাখনত শিক্ষাৰ্থীসকলে অ'নলাইন মাধ্যমেৰে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম বুলি মোক কোনোবাই ক'লে মই হাঁহিৰে হয়টো উৰুৱাই দিলোঁ হয়, কিন্তু এইটো এতিয়া এটা বাস্তব সত্য। বৰ্তমানৰ অ'নলাইন ব্যৱস্থায়ে প্ৰকৃত শ্ৰেণীকোঠাৰ বিকল্পৰূপে ব্যৱহিত হৈ আছে। যোৱা দুবছৰত অ'নলাইন মাধ্যমেৰে শিক্ষা গ্ৰহন কৰিয়ে শিক্ষাৰ্থীসকলে নতুন শ্ৰেণীলৈ উৰ্ত্তীণ হ'বলৈ সক্ষম হৈছে। যদিও এইটোও সঁচা যে এই মাধ্যম এতিয়াও সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে সহজলভ্য নহয়। বহু অঞ্চলত নেটৱৰ্ক আদিৰ নিচিনা কাৰিকৰী সমস্যাও আছে। কিন্তু এইবোৰৰ উপৰিও আমি মনিব লাগিব যে অ'নলাইন শিক্ষা ব্যৱস্থাই শিক্ষাৰ গণতান্ত্ৰিকৰণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিছে। আজি বকো বা আন অতি ভিতৰুৱা অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থী এজনেও অনলাইন মাধ্যমেৰে IIT ৰ বা Stanford University ৰ অধ্যাপক এজনে পঢ়োৱা পাঠ ঘৰত বহিয়ে পাবলৈ সক্ষম। নিজৰ বিদ্যালয়ত কোনো বিষয়ৰ ভাল শিক্ষক নাথাকিলে YouTube ৰ যোগেৰেও আজিকালি ছাত্ৰএজনে আন এখন বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক এজনে পঢ়ুৱা পাঠ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। সেয়ে মই ভাবোঁ যে এই দিশত যথেষ্ট পৰিবৰ্তন হৈছে। এতিয়া আমাৰ এইটো দায়িত্ব আহি পৰিছে যে এই দিশত থকা বৈষম্যতাসমূহ আমি কেনেকৈ দূৰ কৰি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ যোগেৰে আমাৰ শিক্ষা ব্যৱস্থা অধিক শিশুকেন্দ্ৰিক কৰিব পাৰোঁ। সেইটোহে বৰ্তমান আমাৰ বাবে এটা ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান।

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী: অ'নলাইন শিক্ষাৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধিৰ লগে লগে অ'নলাইনত অপৰাধ প্ৰৱণতাও বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে। এইক্ষেত্ৰত আপুনি বৰ্তমান যুৱ প্ৰজন্মক কেনেধৰণৰ উপদেশ দিব বিচাৰে?

কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া: প্ৰযুক্তিৰ সদাই দুটা দিশ থাকে । অকল মোবাইল ফোনৰ কথায়ে নহয় অতীতটো আমি প্ৰযুক্তিৰ দুই ধৰণৰ ব্যৱহাৰে দেখা পাই আহিছো। ছুৰী এখনও প্ৰযুক্তিৰে অংশ। একেখন ছুৰীৰে আমি আমও কাটিব পাৰিম আৰু কাৰোবাক আঘাটও কৰিব পাৰিম। মোবাইলৰ ক্ষেত্ৰৰটো তেনে । ইণ্টাৰনেটৰ যোগেদি আমাৰ লৰা-ছোৱালীবোৰে বহুত ভাল তথ্য আৰু জ্ঞান লাভ কৰাৰ লগতে বহুত ক্ষতিকাৰক বস্তুৰ সংস্পৰ্শও লাভ কৰে। এইক্ষেত্ৰত উপযুক্ত নিৰীক্ষণৰ প্ৰয়োজন। অভিভাৱকৰো এই ক্ষেত্ৰত সজাগতাৰ আবশ্যক আছে। তেওঁলোকে সৰ্তকভাবে প্ৰতি মূহুৰ্ততে তেওঁলোকৰ লৰা-ছোৱালীয়ে মোবাইল কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিছে তাৰ প্ৰতি দৃষ্টি ৰাখিব লাগিব। বিশেষকৈ বয়:সন্ধিকালৰ লৰা-ছোৱালীৰ ক্ষেত্ৰত এনে নিৰীক্ষণ অতি জৰুৰী। পৰিয়ালৰ প্ৰতি জন ব্যক্তিৰে এই ক্ষেত্ৰত দায়িত্ব আছে বুলি মই ভাবোঁ।

সাক্ষাৎ গ্ৰহণকাৰী: আপোনাৰ বহুমূলীয়া সময় আৰু আপুনি দিয়া মতামতৰ বাবে আমি আপোনাৰ ওচৰত চিৰ কৃতজ্ঞ হৈ ৰলোঁ। সদৌশেষত, সমগ্ৰ শিক্ষা কামৰূপ তথা 'গুৰু বাৰ্তা' আলোচনীৰ সমূহ সদস্যবৃন্দৰ তৰফৰ পৰা আপোনাক আন্তৰিক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰিছোঁ আৰু আপোনাৰ সু-স্বাস্থ্য আৰু দীৰ্ঘায়ু কামনা কৰি আজিৰ আমাৰ এই বাৰ্তালাপৰ সামৰণি মাৰিব বিচাৰিছো।

কাৰ্থিক এন. ডাঙৰীয়া: ধন্যবাদ।