শীতল যুদ্ধ( The Cold War) Class:XII

হীৰেণ কুমাৰ দাস
hiren das

  দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পৰিসমাপ্তিৰ প্ৰাকমূহুৰ্তত মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰই ১৯৪৫ চনৰ ছয় আগষ্ট তাৰিখে জাপানৰ হিৰোচিমাত 'লিটল বয়' নামৰ এটি প্ৰচণ্ড শক্তিশালী আনৱিক বোমা নিক্ষেপ কৰে। ইয়াৰ পিছতেই আঠ আগষ্ট তাৰিখে ছোভিয়েট সংঘই জাপানৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষনা কৰে। এই ঘোষনাৰ পিছৰ দিনা অৰ্থাৎ ন আগষ্ট তাৰিখে মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰই জাপানৰ নাগাচাকিত  'ফেট মেন' নামেৰে আন এটি আনবিক বোমা নিক্ষেপ কৰাৰ ঘটনা অত্যন্ত তাৎপৰ্যপূৰ্ণ। মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এনে কাৰ্যক বহুতে সমালোচনা কৰিছিল, কাৰণ জাপানে যি সময়ত প্ৰায় আত্মসমৰ্পন কৰিছিল, সেই সময়ত আনবিক বোমা দুটা নিক্ষেপ কৰাটো আমেৰিকাৰ উচিত হোৱা নাছিল। প্ৰকৃততে ছোভিয়েট সংঘৰ বৰ্ধিত সামৰিক আৰু অৰ্থনৈতিক শক্তিয়ে মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰক শংকিত কৰি তুলিছিল। গতিকে এই বোমা নিক্ষেপণৰ জৰিয়তে মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্টই সকীয়াই দিব বিচৰা হৈছিল যে মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ হ'ল বিশ্বৰ সৰ্বশক্তিশালী ৰাষ্ট্ৰ। সেয়েহে ছোভিয়েট সংঘই এছিয়া মহাদেশত ৰাজনৈতিক বা সামৰিক আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পৰা বিৰত থকা উচিত। এই ঘটনাটোৱে দুই মহাশক্তিৰ মাজত পাৰস্পৰিক সংশয় আৰু অবিশ্বাসৰ সৃষ্টি কৰে।

১৯৪৫ চনৰ চৈধ্য আগষ্ট তাৰিখে জাপানে যুদ্ধ সমাপ্তিৰ ঘোষণাৰ লগে লগে দ্বিতীয় বিশ্ব যুদ্ধৰো সামৰণি পৰে। কিন্তু মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ছোভিয়েট সংঘই বিশ্ব ৰাজনীতিত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠাৰ সংগ্ৰাম অব্যাহত থাকে। মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰই পুঁজিবাদী আৰু উদাৰতাবাদী আদৰ্শ প্ৰতিষ্ঠাৰ চেষ্টা অব্যাহত ৰখাৰ বিপৰীতে ছোভিয়েট সংঘই সমাজবাদী মতাদৰ্শ প্ৰসাৰৰ হকে প্ৰচেষ্টা অব্যাহত ৰাখে।   এনেদৰে আন্তৰ্জাতিক ৰাজনীতি দুটা শিবিৰত বিভক্ত হৈ পৰে। মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ নেতৃত্বাধীন পুঁজিবাদী শিবিৰ আৰু ছোভিয়েট সংঘ নেতৃত্বাধীন সমাজবাদী শিবিৰ।  দুয়োটা শিবিৰে আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে সামৰিক মিত্ৰ জোঁট গঢ়ি তোলে। এনে এক পৰিস্থিতিত সমগ্ৰ বিশ্বত  যুদ্ধৰ শংকাই নতুন মাত্ৰা লাভ কৰে। এনে পৰিস্থিতিৰ ফলশ্ৰুতি হ'ল শীতল যুদ্ধ। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ সমাপ্তিৰ পিছৰে পৰা ছোভিয়েট সংঘৰ পতনৰ সময়ছোৱা হ'ল আন্তৰ্জাতিক ৰাজনীতিত শীতল যুদ্ধৰ যুগ।