শৈক্ষিক উত্তৰণত তথ্য-প্ৰযুক্তি

জাহিদুল ৰহমান সমন্বয়ক, কৰৰা শিক্ষা খণ্ড

বৰ্তমান সময়ত সকলো দিশতে তথ্য-প্ৰযুক্তিয়ে প্ৰভাব বিস্তাৰ কৰাৰ সমান্তৰাল ভাবে শিক্ষা ব্যৱস্থাটো প্ৰভাব বিস্তাৰ কৰি শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপুৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰা পৰিলক্ষিত হৈছে । বৰ্তমান কৰ'ণা মহামাৰী সময়ত তথ্য-প্ৰযুক্তিয়ে প্ৰদান কৰা ন ন শৈক্ষিক সমল সমুহ ব্যবহাৰ কৰি ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলৰ শিকন ঘাটি সমূহ দুৰ কৰিব পৰা যায়। এই সময়ত শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী তথা বিদ্বান মহলে গুৰু দায়িত্ব বহন কৰি তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত আৰু এখোপ আগবঢ়াই লৈ যাব পাৰে । তথ্য-প্ৰযুক্তিত বিভিন্ন জনে ন ন সংযোজন কৰি বিভিন্ন ধৰণৰ শৈক্ষিক সমল যোগান ধৰিছে । ইন্টাৰনেটত উপলব্ধ এই মুক্ত শৈক্ষিক সমল সমুহ ব্যবহাৰ কৰি আমি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উপকাৰ সাধন কৰিব পাৰো। ইন্টাৰনেটত উপলব্ধ সকলোবোৰ মুক্ত শৈক্ষিক সমল মুক্ত ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰি। কেবল মুক্ত লাইচেন্সৰ অধীনস্থ শৈক্ষিক সমল সমুহ ব্যবহাৰ কৰিব পাৰো , সংশোধন কৰি নিজৰ সুবিধা মতে ব্যবহাৰ কৰিব পাৰো আৰু সংযোজন কৰিব পাৰো । CC BY লিখা শৈক্ষিক সমল সমুহ মুক্ত ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰো । YouTube ছেনেলত পোৱা ভিডিও সমুহ CC BYৰ অধীনস্থ যদিও এই সমুহ শৈক্ষিক সমল নহয় । ইন্টাৰনেটৰ জৰিয়তে পাব পৰা মুক্ত শৈক্ষিক সমল সমুহৰ উৎস সম্পৰ্কে আলোচনা কৰিব বিচাৰিছো ।

মুক্ত শৈক্ষিক সমল হিচাপে E-book সমুহৰ কথা কব পাৰো । এই E-book সমুহ মুক্ত লাইচেন্সৰ অধীনস্থ। এই E-book সমুহ ইণ্টাৰনেট আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে সহজভাবে আদান প্ৰদান কৰিব পৰা যায় E-book ৰ দৰে story weaver সমুহো মুক্ত শৈক্ষিক সমল অন্তৰ্ভুক্ত। এই সমুহ শিশুৰ উপযোগীকৈ ২৫০ টা ভাষাত উপলব্ধ হৈ আছে । এই story weaver ত ৩০ হাজাৰ ডিজিটেল কাহিনী অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে । ইয়াৰ পৰা মুক্ত শৈক্ষিক সমল লাভ কৰিব পৰা link টো হল - https://storyweaver.org.in ।

GeoGebra : - ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ গনিত শিক্ষাৰ লগত জড়িত এটা Software হল GeoGebra । এই GeoGebra ৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলে জ্যামিতি, বীজগণিত, পৰিসংখ্যা, কলনগনিত আদিৰ সমাধান সমুহ অনায়াসে কৰিব পাৰে। এই চফ্টৱেৰৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলে কাগজ কলম নোহোৱাকৈ গাণিতিক সুত্ৰ সমুহৰ সমাধান কৰিব পাৰে ।

Website - https://www.geogebra.org

মুক্ত শৈক্ষিক সমল লাভ কৰিব পৰা অন্য কেইটামান উৎস হল -

NREOR - ভাৰত চৰকাৰৰ মানব সম্পদ বিকাশ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰস্তুত কৰা এক শৈক্ষিক সমলৰ ভঁৰাল । ইয়াত ৯০০০ শৈক্ষিক সমল উপলব্ধ হৈ আছে । এই শৈক্ষিক সমল সমুহ মুক্ত লাইচেন্সৰ অধীনস্থ । এই শৈক্ষিক সমল সমুহ আমি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পাঠদান প্ৰক্ৰিয়াত ব্যবহাৰ কৰিব পাৰো। ইয়াত উপলব্ধ শৈক্ষিক সমল সমুহ সংশোধন কৰিব পাৰো আৰু সংযোজন কৰিব পাৰো।

CLIx OER - হৈছে contacted Learning initiative নামৰ প্ৰকল্পটোৰ জৰিয়তে গঢ় দিয়া উচ্চ গুণগত মানসম্পন্ন সমল । ইয়াত উচ্চ মাধ্যমিক শাখাৰ গনিত, বিজ্ঞান, কথা- বাতৰাত ব্যবহাৰ হোৱা ইংৰাজী আৰু ডিজিটেল জ্ঞানৰ ২০০ ঘন্টাৰ উপযোগী হোৱাকৈ সমল আছে ।ইয়াত উপলব্ধ সমল সমুহ offline আৰু online দুয়োটা মাধ্যমতে পোৱা যায় । ইয়াৰ সমল সমুহ পাবলৈ উক্ত লিংকটোত চাব লাগিব।

Website - https://clixoer.tiss.edu

E-Pathshala- এই ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম প্ৰথম শ্ৰেণীৰ পৰা দ্বাদশ শ্ৰেণীলৈ উপযোগী হোৱাকৈ পাঠ ভিত্তিক পাঠ্যপুথি, অতিৰিক্ত পাঠ্যপুথি মজুত হৈ আছে যদিও এই পাঠ্যপুথি সমূহ ইংৰাজী, হিন্দী আৰু উৰ্দু ভাষাত উপলব্ধ। এই পাঠ্যপুথি সমূহ QR CODE ব্যবহাৰ কৰি বিচাৰিব পাৰি।

Website - https://www.epathshala.nic.in/

OER WORLDMAP - ইয়াত সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ সহস্ৰাধিক মুক্ত শৈক্ষিক সমল উপলব্ধ হৈ আছে। ইয়াত উপলব্ধ সমল সমুহ আমি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰো । ইয়াত নিজাববীয়াকৈ সংযোজন কৰিব পাৰো।

Website - https://oerworldmap.org

National digital library of India:- ভাৰত চৰকাৰৰ মানব সম্পদ বিকাশ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ এটা শৈক্ষিক সমল পাব পৰা প্ৰজেক্ট। ইয়াৰ জৰিয়তে আমি কিছুমান ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ পাঠ্যপুথি, অতিৰিক্ত শৈক্ষিক সমল , ভিডিঅ, অডিও, lecture পাব পাৰো । ইয়াত উপলব্ধ আটাইবোৰ সমল বিনামূলীয়া ভাবে পাব পাৰি। ইয়াত উপলব্ধ শৈক্ষিক সমল সমুহ পাবলৈ উক্ত ৱেৱচাইটত চাব লাগিব

website- https://www.ndl.gov.in/

শিক্ষাত তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ কথা ক'বলৈ গ'লে আমি DIKSHA APP ৰ বিষয়ে কব লাগিব। এই DIKSHA APP ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সুবিধাৰ্থে বিভিন্ন পাঠ ভিত্তিক ভিডিও, অডিও আৰু প্ৰশ্নতোৰ উপলব্ধ হৈ আছে। কৰ'ণা মহামাৰী সময়ত এই প্লেটফৰ্ম খন ব্যবহাৰ কৰি আমি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ শৈক্ষিক ঘাটি সমূহ পুৰ কৰাত সহায় কৰিব পাৰো। ইয়াৰ বাবে শিক্ষক - শিক্ষয়িত্ৰী তথা বিদ্বান মহলে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলৰ অভিভাৱক সকলক এই APP টোৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে সজাগ কৰি তুলিব লাগিব। আমি diksha ৰ সমল সমুহ লাভ কৰিবলৈ hppts:// diksha.gov.in ত login কৰিব পাৰো । ইয়াৰ উপৰিও বিদ্যাদান , Swamprabha , ভাষা সংগম , E- liabary, আদিৰ কথা কব পৰো । ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলক আমোদ দিব পৰা এটা গেম হৈছে kahoot । ইয়াৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলক জ্ঞান প্ৰদান কৰিব পৰা যায়।

আমি Gogle Search কৰি বিভিন্ন ধৰণৰ মুক্ত শৈক্ষিক সমল লাভ কৰিব পাৰো । এই মুক্ত শৈক্ষিক সমল সমুহ ব্যবহাৰ কৰোতে আমি সাবধান হব লাগিব কাৰণ ইন্টাৰনেটত উপলব্ধ সকলোবোৰ শৈক্ষিক সমল মুক্ত লাইচেন্সৰ অধীনস্থ নহয় । আমি CC By লিখা শৈক্ষিক সমল সমুহ ব্যবহাৰ কৰিব পাৰো।

( TISS ৰ Digital badge পাঠ্যক্ৰমৰ পৰা সহায় লোৱা হৈছে।)